|

|
Aantal versies: 7
Uitgave: 1 maart 2000
Aangevuld: 14 juli, 2011
|

De straten en stations van de Egyptische spellen zijn uit de hoofdstad Cairo.
Vanaf Al Bedayah (De Start) zijn het:
Shari el Malik Faisal (Koning Faisal
Str.) - Shari Alaram (Pyramidestr.)
- Mahatta El Giza (Station) - Shari
13 (Straat nr. 13) - Shari
15 (Straat
nr. 15) - Shari 9 (Straat nr.
9) - Al Segn (De Gevangenis) - Shari
Nawal - Shareaa Mohyy el din Abou el Ez -
Shari Mesaddak - Mahatta Kobry el Lamoun
("Citroenenbrug"-station) - Shari
Shagaret el Dor - Shari Abou el Feda -
Shari Hasan Sabry - Garaage/Entezar Maggaany
(Garage/gratis parkeren) - Shari
Shehab - Shari el Batal Ahmed Abd el Aziz -
Shari Gameat al Dowal al Arabeya - Mahatta Mahtet Masr
(Station) - Shari
el Hegaz - Shari
el Nuzha - Shari
el Merghany - Ezzhab ela al Segn (Ga naar de
Gevangenis) - Shari Sherief - Shari
26 Jolio (26ste Juli str.) - Shari
el Bostan - Mahatta Bab el Louk (Station) -
Shari Soliman Pasha en Shari
Qasr el Nil.
Versie:
MonopolE, zonder ref.nr.
Uitgever: Meteor <<AHGA>> - ±1955
Trade Mark
Afmetingen van de doos: ca. 26 x 51 cm
Het spel:
Dit spel met straten uit Cairo (Pyramids Road - Souman Pacha Square -
Kasr
El N) en plaatsen elders uit Egypte (Guizeh -
Abbassieh
- Heliopolis) is uit sluitend in het Engels, maar waarschijnlijk toch in
Egypte vervaardigd.
De doos is oranje
en voorzien van het zelfde plaatje als op de speelzijde en de rug van
het het bord.
Het spel heet MonopolE, eindigend op de E van Egypte? Er zijn
een paar redenen om de uitgave van dit spel omstreeks 1955 te dateren enwel:
-
De Community Chest velden zonder blauwe
schatkist, de stations zonder het zwarte Parker Brothers locomotiefje (maar
met groene electrische treinen die naar
links rijden) en de door-en-door gele
Chance en roze
Community Chest kaartjes van dit spel wijzen op een relatie met de
Waddingtons spellen van vóór 1961.
-
Net als bij de Europese spellen uit die tijd wordt er een plaatje met
huisjes onder het woord MonopolE gebruikt.
-
Net als op de Engelse borden worden de straatnamen op de velden 2x
vermeld.
De afbeeldingen op de hoekpunten van het bord zijn waarschijnlijk door de
fabrikant bedacht. Zo staat er op Free Parking een lange slee van een rode
auto achter een P-bord-op-paal en wordt u naar de gevangenis gestuurd door een
mannetje met groene baret.
Er zijn slechts 4 houten lopers in de vorm van een fles-met-bolle-dop.
Ook deze zijn waarschijnlijk bedacht door de Egyptische fabrikant, want (voor
zover bekend) heeft Waddingtons nooit dergelijke lopers toegepast.
Ook de groene
huisjes en rode hotels
zijn van hout.
De prijzen zijn in L.E. = Egyptische Pond.
Dit spel werd in april 1999 op de ebay
website verkocht voor US$ 103,25 ( € 97,70).
Versie:
Arabische versie van MonopolE uit 1955
Uitgever: Onbekende Egyptische namaker - ca.1990
Afmetingen van de doos: 50 x 25 x 4 cm
Het spel:
Deze
uitgave is eigendom van Ad Beckers - NL.
Dit is een wel héél bijzondere uitgave, omdat een inlandse drukker die wel
heel erg graag onbekend wil blijven, een Arabische versie van een 35 jaar eerder
verschenen inlandse uitgave van een Engels Monopoly-spel op de markt
brengt.
Afgezien van de kwaliteit van het spel lijkt het zo zeer op het spel uit
1955, dat het ook de Arabische uitgave van de firma <Ahga> zou kunnen
zijn. Maar in dat geval had hij zéker "Trade mark" goed
geschreven!
Het gaat hier dus inderdaad om een kopie van een illegale uitgave
die gebaseerd is op de Waddington-versie
van het officiële Monopoly-spel. Het is ook niet duidelijk of de Arabische
straatnamen overeenkomen met die op het Engelse bord.
De typisch eigen interpretatie van de firma <Ahga> blijkt uit
de illustraties op een aantal velden van het bord, zoals:
 |
de locomotieven op de stations zijn wel groen,
maar ze rijden niet tegen de wijzers van de klok in. |
 |
de gevangenisboef zit achter slechts 2 tralies. |
 |
De rode auto op
het Vrij Parkeren veld staat bij een P-bord. |
 |
De politieman op het volgende hoekpunt heeft niet
eens een fluitje. |
 |
Het "locomotievenplaatje",dat zo typerend
is voor de Waddington-uitgaven, is nu een "huizen en bungalows
plaatje". |
 |
Het is niet duidelijk waarom er 2 vakjes voor de
Kans- en de Algemeen Fonds kaartjes op het middenveld van het bord
voorkomen. |
De geheimzinnige kopieerder heeft geen enkele moeite gedaan
om enige eigen inbreng in dit spel in te brengen, behalve bij de doos:
 |
Op het rode deksel
staat een compilatiefoto van Egyptische gebouwen en monumenten, met o.a. het
Sheradon
el Gazera hotel in Cairo, dat in 1984 gebouwd is. Dit is de reden dat het
jaar van uitgifte van dit spel getaxeerd is
op 1990. |
 |
Op de onderzijde van de doos staat een korte toelichting op
dit spel, naast een zwart/wit foto van een deel van het
bord. Dit fenomeen kwam bij Parker/Hasbro pas in de jaren '80 in
gebruik en de maker van dit spel moet dat dus
gezien hebben. |
 |
Op de blauwe rugzijde
van het bord is, naar analogie van de Engelse uitgave, ook weer
een sticker geplakt met, in
rode, Arabische karakters, Monopoly en daaronder het "huizen en bungalows
plaatje". |
Er zijn weliswaar 6 tinnen lopers bij dit spel, maar
waarschijnlijk zijn het niet de originelen enwel omdat: de boot - de schoen
en
het kanon de originelen van Hasbro zijn en dus zeker niet door Hasbro
geleverd zullen zijn, terwijl de bodybuilder, met de letters TFRB, de kruiwagen
en een speedboot helemaal geen Monopoly-lopertjes zijn.
De bankbiljetten lijken op die van Parker/Hasbro, dus met de waarde van
het biljet in een grote ellips in het midden, met daaromheen 4 kleine veldjes,
waarvan 1x met een locomotiefje, 1x met een huisje en 2x met de waarde van het
biljet. Natuurlijk zonder enige verwijzing naar een patent.
De Kans- en Algemeen Fondskaartjes zijn geel
en roze.
De holle 36 huisjes en 12 hotels
zijn van plastic.
De beide dobbelsteentjes zijn de kleine, witte Chinese met zwarte
en rode stippen.
Versie:
Monopoly The Original, ref. 1090
Uitgever: Parker Bros./Nilco - Egypt - ±1990
Afmetingen van de doos: 26,0 x 50,8 cm
Het spel:
De maker van dit Arabische spel is van origine een Griekse firma met een
vestiging in Egypte. Gezien het feit dat dit spel in Saudi Arabië is gekocht
wordt het wellicht naar een aantal Arabische landen geëxporteerd.
Dit spel is vervaardigd "under licence", maar van wie wordt niet
vermeld. Er zijn dan ook 2 invloeden merkbaar, zowel die van Parker Brothers
(zie Suikeroompje die weer enthousiast uit de O komt) als die van Waddingtons.
De uitvoering van het stevige bord (met rode
rug) en de eigendomskaartjes is die volgens Parker Brothers (zonder enige
vermelding van een copyright onder het woord Monopoly), maar er zijn ook een
paar invloeden van Waddingtons te zien, zoals de lokomotieven op de stations,
die groen zijn en naar rechts rijden. Ook
staan, net als bij de door Waddingtons gemaakte spellen, de namen van de
eigendommen dubbel op de velden vermeld. De vouw van het bord loopt evenwijdig
aan de 1ste en 3de zijde.
Ten slotte hebben de Kans kaartjes (= Al Haaz) een blauwe
rug met het "locomotievenpatroon" en de Algemeen Fonds kaartjes
(= Al Khzaana al Aamma) een roze
rug. De bankbiljetten hebben aan de voorzijde het Parker Brothers motief,
dus met loc en huisje, en op de rugzijde weer het locomotievenpatroon van
Waddingtons. De eenheid is LE = Egyptische pond.
De 10 lopers (auto, vingerhoed, kruiwagen, kanon, hondje, boot,
strijkijzer, schoen, ruiter en hoed) zijn van tin en "made in Hong Kong".
De groene, plastic huisjes hebben een
schoorsteen, de rode hotels niet. De
binnendoos heeft een witte, plastic inlage met 8 vakjes voor de attributen.
Een vrijwel identiek spel maakte de Griekse vestiging van Nilco
in het Grieks.
De prijs van dit spel bedroeg in april 1998 in Saudi Arabië: SR 99, - (€
24,40).
|
Versie:
|

|
Code No. 1151
|
Uitgave:
Bes Toys Co. S.A.E - Nasr City Cairo - ±1997
Afmetingen van de doos: 20,0 x 28,0 x 2,5 cm
Het spel:
Het enige Engels (speciaal voor de verzamelaars?) dat in dit Arabisch-talige
spel voorkomt staat op de onderzijde van de doos.
Het vertelt ons:
 |
Geluksbank (Monopoly) is één van de oudste internationale gezelschapsspellen die uw kundigheid op het gebied van
Handel en Project Management toetst en stimuleert. |
 |
Een plezierige wedstrijd tussen een aantal auto's, waarvan de bestuurders
proberen hun kapitaal te investeren in een
aantal Arabische en Europese
landen. |
 |
Er kan met 2 tot 6 spelers gespeeld worden, maar het is leuker als er meer
dan 2 zijn. |
Van de 42 velden van het bord, van slap karton, zijn:
 |
27 eigendommen, aangegeven door vlaggen van een aantal Arabische en
andere landen, die gegroepeerd moeten worden tot blokken van 2 - 3 of zelfs
4 landen.
De landen zijn vanaf Start resp.: Sudan - Libanon - Jordanië - Syrië -
Irak - Saudi Arabië - Kuwait - Egypte - Sudan - Yemen - Ver. Arabische Emiraten -
Oman - Libië - Tunesië - Algerije - Marocco - Mauretanië - Quatar - Frankrijk -
Italië - Engeland - Duitsland - USA - Rusland (oude communistische vlag!) -
Japan - Spanje en Canada.
(Waarom zou
SUDAN 2x voorkomen?). |
 |
3 benzinestations. |
 |
4 hoekpunten: Start - 3 kaartjes BES club (heeft dus met de
fabrikant te maken!) - 1 kaartje Autobusonderneming (?) - Gevangenis. |
 |
Op het middenveld van het bord liggen 3 stapeltjes met elk 15 kaartjes,
waarvan de kaartjes getrokken moeten worden als u op 1 van de 8 velden
komt. De gelaatsuitdrukking van deze komische variant (?) van Suikeroompje
zegt al naar welk stapeltje u moet: Uw geluk - Winst of Verlies! |
De binnendoos voor de attributen bestaat slechts uit een van wit
karton gevouwen bakje dat, samen met het dubbel gevouwen bord, in een omhullende
doos geschoven moet worden.
Er wordt gespeeld met:
 |
6 lopers bestaande uit met een autootje bedrukte kartonnetjes van 4
x 3,4 cm, die dubbel gevouwen in een wit plastic voetje gestoken moeten
worden. |
 |
1 wit mini-dobbelsteentje van 8 x 8 x 8 mm. |
 |
180 aandelen (in de vorm van groene
"bankbiljetten") in de waarden 1 - 5 - 10 - 20 - 50 - 100 500 -
1000 en 2000. |
 |
12 hotels, in de vorm van roze,
driekantige vormpjes van 10 mm hoog. |
 |
12 markten, in de vorm van zwarte cilindertjes van 12 mm
hoog. |
 |
12 garages in de vorm van blauwe,
platte schijfjes met een diameter van 22 mm. |
|
Versie:
|

|
Code No. 4046
|
Uitgave:
Bes Toys Co. S.A.E - Nasr City Cairo - ±1997
Afmetingen van de doos: 26,0 x 50,4 x 6,0 cm
Het spel:
Dit is duidelijk de luxe uitvoering van het spel, want het mooie,
flexibele (!) bord met rode rug ligt
in een (niet erg stevige) doos met fraai deksel. In de binnendoos zit een
inlage van dun, wit plastic met vakjes voor de attributen.
 |
De eigendoms- en "Kans"-kaartjes zijn van stevig
karton i.p.v. dun,
glad papier. |
 |
De 6 lopers zijn nu metalen autootjes die in verschillende kleuren
zijn
geverfd. |
 |
De dobbelsteen is geel
met
zwarte ogen. De afmetingen zijn weer
gebruiksvriendelijker geworden: 16 x 16 x 16 mm. |
 |
De aandelen zijn van gladder papier gemaakt. |
 |
De hotels zijn blauwe, plastic
pionnetjes geworden. |
 |
De markten zijn nu gele
cylindertjes. |
 |
De garages zijn grote, rode
schijven geworden (diam. 31 mm, 5 mm dik), met opdruk BES. |
De prijs van dit spel bedroeg in januari 1999 in Saudi Arabië: SR 48
(€ 11.30).
Versie:
Bank Elhaz, zonder ref.nr.
Uitgever: Inlands fabrikaat? - ±1997
Afmetingen van de doos: 16,5 x 27 x 3,5 cm
van het bord, opengeslagen: 36,5 x 48 cm
Het spel:
Uit niets blijkt in welke periode dit spel is uitgegeven. Alleen op de rand van
het deksel staat Bank Elhaz (Geluksbank), maar zowel boven de foto op het
deksel als boven het gebouw op het middenveld van het bord staat deze naar
uitsluitend in het Arabisch. Ook de spelregels en de teksten op de kaartjes en
eigendomsbewijzen zijn uitsluitend in het Arabisch.
Opvallend is dat er op het deksel een ander bord (met de kaart van Egypte)
te zien is, dan er bij dit spel geleverd wordt! Er moet dus minstens nóg één
ander inlands monopoly-achtig spel bestaan!
Op de beide helften van de roze rugzijde van
het rechthoekige bord van stevig karton, staat de naam van het spel in
Arabisch schrift. Dit bord past dus niet in de doos! Waarom heeft men dat zo
gemaakt?
Van de in totaal 34 velden zijn er 3 met een weegschaal,
symbool voor de Rechtbankkaartjes (15 stuks) die op het roze
veld bij het hoekpunt met de bus liggen. Ook in dit monopoly-achtige
spel staat het rode ? (in een geel
veld) voor de Kanskaartjes (15 stuks) die op het blauwe
veld bij Start liggen. De max. 6 spelers rijden weer in (plastic) auto's,
maar nu uitsluitend door landen (Quatar, Kuwait, Algerije en Tunesië) en
steden (als Casablanca, Beirut, Riad, Bagdad, Alexandrië en Assuan) van Noord
Afrika en het Nabije Oosten.
Er zijn:
 |
8 groepen van 2 eigendommen en 6 van 3. |
 |
8 rode, plastic hotels |
 |
7 blauwe driehoekjes van karton: de markten? |
 |
8 mahonie kleurige
kartonnen vierkantjes: de garages? |
 |
8 verschillende bankbiljetten. De afmetingen zijn: 46 x 80 mm. |
De bankbiljetten zijn, evenals de spelregels, op zeer slecht papier gedrukt.
Er wordt ook nu weer met slechts één dobbelsteen gespeeld.
Versie:
Monopoly - London, zonder ref.no.
Uitgever: Inlands fabrikaat - ±1998
Afmetingen van de doos: 24,8 x 49,2 cm
Het spel:
Dit spel in de rood-wit-rode
doos (= Waddingtons), ziet er erg "authorized" uit, maar de
fabrikant wordt niet vermeld. Er kan wél met zekerheid gesteld worden dat het
een uitgave van ná 1996 moet zijn, omdat de kleurrijke rugzijden van de Kans-
en Algemeen Fonds-kaartjes bijna (!) gelijk zijn aan die van de Europese
spellen van Hasbro, met ref. 14535 uit 1996 en 1997. Maar … zónder
Suikeroompje-uit-de-O in het woord Monopoly en een 12-puntige ster om het
? en de schatkist in plaats van een ellips! Bovendien zijn deze kaartjes
niet van stevig karton gemaakt.
Hoewel het bord de straten van London bevat is de verdere indeling
volgens Parker Brothers, dus met: de zwarte lokomotieven op de stations,
de schatkist op de Community Chest velden en de gouden-ring-met-diamant op het
Super Tax veld. Al weer een uitgave dus waarin de elementen van beide varianten
verwerkt zijn. De maker heeft echter wel eigen variaties aangebracht, zoals:
-
het wat iele woord Go boven de rode
vertrekpijl
-
de verwisseling van de Chance en Community Chest velden
-
de tekst van het Chance veld, dat in het vlak geplaatst is, naast een paars
gekleurd ?
-
Monopoly staat zonder kader in donkerblauwe
letters op het middenveld van het bord, i.p.v. in een rode
balk
Het bord is gemaakt van stevig karton en is geforceerd gevouwen.
Waarschijnlijk dáárdoor krult het ietwat naar buiten. De rugzijde is donkerblauw.
De bankbiljetten in de waarden £ 1 – 5 – 10 – 20 – 50 - 100 en
500 zijn naar eigen ontwerp van deze fabrikant en tonen op ieder biljet in ieder
geval 2 klaverblaadjes. De 6 zwaar metalen lopers zijn de boot, auto,
hondje, kanon, kruiwagen en ruiter-te-paard. De groene,
plastic huisjes en rode hotels
hebben een duidelijke dakrand maar geen schoorsteen. De 2 kleine (11x11x11 mm) dobbelsteentjes
zijn wit met zwarte stippen.
Op de onderkant van de binnendoos staat "het algemene verhaal over
Monopoly" in het Engels en Arabisch, geïllustreerd met figuurtjes van het
bord.
Het spel is geheel tweetalig: Engels en Arabisch.
|